آشنایی با Drop Launch در شلیک موشک‌ها

یکی از چالش‌های مهم در استفاده از موشک‌های هواپرتاب، جداسازی ایمن آن‌ها از هواپیماست. این جداسازی باید به‌گونه‌ای انجام شود که موشک به هواپیما برخورد نکند و همچنین حرارت موتور آن آسیبی به بدنه وارد نکند. برای این منظور روش‌های مختلفی وجود دارد. یکی از این روش‌ها که بسیار رایج است، Drop Launch یا پرتاب رهاسازی نام دارد.

Drop Launch چیست؟

در روش Drop Launch، موشک قبل از روشن شدن موتور، از جنگنده یا بمب‌افکن رها می‌شود. پس از رها شدن و طی کردن مسافتی کوتاه، موتور روشن می‌گردد. در نتیجه، شعله و حرارت حاصل از احتراق موتور به هواپیما نمی‌رسد و ایمنی پرواز حفظ می‌شود.

مراحل عملکرد Drop Launch

این مکانیزم معمولاً شامل چند مرحله ساده است. ابتدا خلبان یا سیستم کنترل تسلیحات فرمان شلیک را صادر می‌کند. سپس قفل‌های نگهدارنده موشک آزاد می‌شوند. بعد از آن، موشک با نیروی گرانش یا جریان هوا چند متر به پایین سقوط می‌کند. معمولاً موشک پس از رهاسازی و ۲–۳ ثانیه سقوط آزاد، موتور خود را روشن می‌کند. دلایل اصلی این تأخیر عبارتند از:

1. فاصلهٔ ایمن: لازم است فاصلهٔ کافی بین موشک و بدنهٔ جنگنده برقرار شود تا از برخورد احتمالی موشک به بدنه یا سطوح حساس هواپیما جلوگیری شود. این فاصله تضمین می‌کند که مسیر اولیه موشک به‌گونه‌ای باشد که از بال، بدنه و سکان‌ها فاصله داشته باشد.

2. جلوگیری از ورود گازها و دودهای موتور به هواپیما: با فعال شدن موتور، گازها و دودهای داغ و گاهی سمی از نازل موشک خارج می‌شود. اگر موشک خیلی نزدیک به هواپیما موتور را روشن کند، این گازها ممکن است وارد ورودی‌های موتور هواپیما شوند، باعث کاهش رانش یا خاموشی موتور شوند، یا حتی وارد کابین شده و خلبان را دچار مشکل کنند. تأخیر چند ثانیه‌ای کمک می‌کند تا جریان هوا گازها را از مسیر دور کند.

بعد از گذشت آن چند ثانیه و رسیدن موشک به فاصلهٔ ایمن، سیستم فرمان‌دهی موشک موتور را روشن می‌کند و موشک به دنبال هدف خود می‌رود.

تفاوت Drop Launch با Ejection Launch

در نگاه اول ممکن است Drop Launch و Ejection Launch مشابه به نظر برسند، اما تفاوت اصلی در نحوه جداسازی موشک است. در Drop Launch، جداسازی فقط با رهاسازی و سقوط طبیعی انجام می‌شود. اما در Ejection Launch، موشک با مکانیزم مکانیکی یا پیستون گازی از هواپیما بیرون رانده می‌شود.

هر دو روش باعث می‌شوند موتور موشک پس از جدایی روشن شود، اما Drop Launch ساده‌تر و ارزان‌تر است و بیشتر برای موشک‌هایی که زیر بال یا بدنه نصب می‌شوند کاربرد دارد. در مقابل، Ejection Launch بیشتر در محفظه‌های داخلی تسلیحات هواپیماهای نسل پنجم استفاده می‌شود.

مزایای Drop Launch

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های Drop Launch سادگی طراحی و کاهش هزینه است. به دلیل اینکه سازوکار پیچیده‌ای نیاز ندارد، تعمیر و نگهداری آن نیز آسان‌تر است. علاوه بر این، چون موتور موشک پس از جدایی روشن می‌شود، خطری برای بدنه هواپیما از نظر حرارت و شعله وجود ندارد.

معایب Drop Launch

با وجود مزایا، Drop Launch محدودیت‌هایی هم دارد. در سرعت‌های پایین یا هنگام مانورهای شدید هواپیما، سقوط ساده ممکن است باعث شود موشک به مسیر نامناسبی برود. همچنین این روش برای محفظه‌های داخلی مناسب نیست، زیرا در فضای محدود امکان سقوط آزاد وجود ندارد. به همین دلیل هواپیماهای مدرن با طراحی پنهانکار معمولاً از Ejection Launch استفاده می‌کنند.

هواپیماهایی با قابلیت Drop Launch

بسیاری از جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌های امروزی از Drop Launch برای رهاسازی موشک‌ها و بمب‌ها استفاده می‌کنند. جنگنده‌هایی مانند F-15 Eagle، F-16 Fighting Falcon، F/A-18 Hornet و Eurofighter Typhoon موشک‌های هوا به هوا و بمب‌های هدایت‌شونده را با این روش رها می‌کنند. بمب‌افکن‌های استراتژیک مانند B-52 Stratofortress و B-1B Lancer نیز موشک‌های کروز و بمب‌های سنگین را با Drop Launch شلیک می‌کنند.

حتی در جنگنده‌های روسی و چینی مانند Su-27/30/35 یا J-10 نیز همین روش برای بیشتر تسلیحات زیر بال استفاده می‌شود. در واقع، هر هواپیمایی که تسلیحات را به‌صورت خارجی (زیر بال یا زیر بدنه) حمل کند، عموماً از Drop Launch بهره می‌گیرد.

نمونه‌های کاربردی

بسیاری از موشک‌های هوا به هوا مانند AIM-9 Sidewinder با روش Drop Launch استفاده می‌شوند. همچنین بیشتر بمب‌های هدایت‌شونده یا سقوط آزاد مثل خانواده GBU به همین شیوه از هواپیما رها می‌شوند. در زمینه موشک‌های کروز نیز نمونه‌هایی مانند AGM-86 ALCM ابتدا با Drop Launch از بمب‌افکن جدا می‌شوند و سپس موتور آن‌ها روشن می‌شود.

جمع‌بندی

Drop Launch یا پرتاب رهاسازی یکی از روش‌های متداول برای شلیک موشک از هواپیماست. این روش با رهاسازی موشک و روشن شدن موتور پس از جدایی، ایمنی هواپیما را تضمین می‌کند. اگرچه برای محفظه‌های داخلی تسلیحات محدودیت دارد، اما همچنان در بسیاری از جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌ها استفاده می‌شود. سادگی، هزینه کمتر و ایمنی بیشتر از دلایل محبوبیت آن است.

تاریخ ارسال: 1404/06/21 | Drop Launchپرتاب رهاسازیشلیک موشک از هواپیماتفاوت Drop Launch و Ejection Launchمکانیزم شلیک موشک هواپرتابهواپیماهای Drop Launchشلیک موشک از هواشلیک موشک با هواپیماموشک هوا به هوامکانیزم شلیک موشک هوا به هوامهندسی هوافضاآیرودینامیک