جوشکاری زیر آب یک تکنیک تخصصی است که برای اتصال فلزات در زیر سطح آب، معمولاً در محیطهای دریایی یا فراساحلی (offshore)، استفاده میشود. دو روش اصلی برای جوشکاری زیر آب وجود دارد: جوشکاری خشک و جوشکاری تر.
در جوشکاری خشک، یک محفظهی خشک موقتی در اطراف ناحیهی جوشکاری ایجاد میشود. این کار با استفاده از یک اتاقک ویژه یا محفظهی فشار (هایپرباریک) انجام میگیرد. جوشکار وارد این اتاقک مهر و مومشده میشود، در حالی که همچنان زیر آب قرار دارد، اما شرایط کاری خشک حفظ میشود. فشار داخل اتاقک با فشار آب بیرونی متعادل میشود تا از ورود آب به محیط کاری جلوگیری شود. این روش به جوشکاران امکان میدهد که در شرایطی نسبتاً راحت و مشابه با جوشکاری در خشکی کار کنند. با این حال، پیچیدگی و هزینهی بالای راهاندازی چنین سیستمهایی، استفاده از این روش را به پروژههای بزرگ یا تعمیرات حیاتی محدود میکند.
در مقابل، جوشکاری تر روش متداولتر و در دسترستری است. در این روش، جوشکاری مستقیماً در آب و بدون ایجاد محفظهی خشک انجام میشود. جوشکاران زیر آب از تجهیزات غواصی ویژهای استفاده میکنند، مانند الکترودهای مخصوص جوشکاری تر و دستگاههای جوشکاری طراحیشده برای استفاده در زیر آب. فرایند جوشکاری به پوشش ضدآب الکترود وابسته است که هنگام جوشکاری، گازی ایجاد میکند تا حوضچهی مذاب جوش را از تماس مستقیم با آب محافظت کند و مانع از سرد شدن سریع یا اکسید شدن آن شود. جوشکاری تر انعطافپذیر است و میتوان آن را در شرایط مختلف زیر آب انجام داد، بنابراین برای تعمیرات سریع و نگهداری سازههای زیرآبی مانند خطوط لوله، کشتیها و سکوهای نفتی بسیار ارزشمند است.
هر دو روش جوشکاری خشک و تر نیاز به جوشکارانی با مهارت و تجربهی بالا دارند، چرا که کار در محیط زیر آب چالشهای منحصربهفردی دارد. عواملی مانند دید کم در زیر آب، فشار هیدرواستاتیک، و خطر برقگرفتگی، نیازمند درک عمیق از تکنیکهای جوشکاری و پروتکلهای ایمنی هستند تا جوشکاری بهطور موفقیتآمیز و ایمن انجام شود.
جوشکاری زیر آب با خطرات فراوانی همراه است؛ چه در کوتاهمدت و چه بلندمدت. هرچند اقدامات احتیاطی برای کاهش خطرات انجام میشود، اما همچنان نرخ مرگومیر در جوشکاری زیر آب حدود ۱۵٪ است. بهجز خطر مرگ، آسیبهای جدی و کاهش کیفیت زندگی نیز از دیگر نگرانیهای این حرفه هستند.
خطرات کوتاهمدت جوشکاری زیر آب:
برقگرفتگی:
جوشکاران زیر آب که جوشکاری تر انجام میدهند یا در فضاهای نیمهغرقشده کار میکنند، در معرض خطر برقگرفتگی هستند. برخلاف تصور رایج، برقگرفتگی یکی از نادرترین دلایل مرگ در این حوزه است و تنها یک مورد ثبتشده از مرگ ناشی از برقگرفتگی در زیر آب وجود دارد. با این حال، همچنان خطری جدی به شمار میرود.
انفجار:
در جوشکاری هایپرباریک (با فشار بالا)، گازهایی ممکن است در فضاهای بسته جمع شوند و در صورت عدم تهویه مناسب، منجر به انفجار شوند. همچنین، در فشار پایین اکسیژن، احتمال دارد کابل مشعل دچار سوراخشدگی شود و آسیب ایجاد کند.
بیماری فشار (Decompression Sickness):
مانند سایر غواصان، جوشکاران زیر آب نیز باید مراقب بیماری ناشی از تغییر فشار باشند. آنها اغلب در اعماق بسیار زیادی کار میکنند و گاهی بدون حضور غواص پشتیبان در آب هستند، که این خطر را افزایش میدهد.
غرق شدن:
شایعترین دلیل مرگ در جوشکاری زیر آب است. غرق شدن ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد، اما معمولاً خرابی تجهیزات عامل اصلی آن است. تجهیزاتی مانند شیلنگهای هوا، ماسکها و مخازن اکسیژن، همگی ممکن است دچار نقص فنی شوند و جان جوشکار را به خطر بیندازند.