ایالات متحده از یک پهپاد انتحاری جدید با نام LUCAS رونمایی کرده که شباهت زیادی به پهپاد ایرانی شاهد دارد. این اقدام در راستای افزایش توانمندی نظامی و تولید پهپادهای کمهزینه برای جنگهای آینده صورت گرفته است.
پهپاد LUCAS که توسط شرکت آمریکایی SpektreWorks طراحی شده، در دسته پهپادهای انتحاری ارزانقیمت قرار دارد. مدلهای FLM 131 و FLM 136 از نظر طراحی، به پهپاد شاهد شباهت دارند. FLM 136 دارای طول ۳ متر، بالهایی به طول ۲٫۵ متر و توانایی حمل ۱۸ کیلوگرم محموله است. این پهپاد ماژولار بوده و قابلیت استفاده در مأموریتهای تهاجمی، شناسایی و ارتباطی را دارد.

نمایش پهپاد LUCAS بخشی از تلاشهای ارتش آمریکا برای سرعت بخشیدن به تولید پهپادهای انتحاری با استفاده از قطعات آماده است. این پهپادها قرار است پاسخگوی نیازهای عملیاتی در مناطق حساس مانند هند-آرام باشند و هزینههای عملیاتی کمتری نسبت به تجهیزات سنتی داشته باشند.
طراحی دلتا شکل، نوک گرد و بالهای صاف از شباهتهای ظاهری LUCAS با پهپاد ایرانی شاهد است. همچنین شمارهگذاری مدلها (۱۳۱ و ۱۳۶) نیز با مدلهای ایرانی همخوانی دارد.
پهپادهای انتحاری در سالهای اخیر در درگیریهای مختلف بهکار گرفته شدهاند؛ از جمله در اوکراین و برخی مناطق خاورمیانه. ویژگیهایی مانند هزینه کم، قابلیت پرتاب در حجم بالا و هدفگیری دقیق، آنها را به سلاحی محبوب در میدانهای جنگ تبدیل کرده است.
رئیسجمهور پیشین آمریکا، دونالد ترامپ، در ماههای گذشته بر لزوم افزایش تولید پهپادهای انتحاری تأکید کرد و از عملکرد کشورهای دیگر در این حوزه، از جمله ایران، بهعنوان الگویی کمهزینه یاد کرد. او با صدور فرمان اجرایی، محدودیتهای پیشین در تولید پهپاد را لغو کرد.
شاخههای مختلف نیروهای مسلح آمریکا از جمله ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی و تفنگداران دریایی، طرحهای مستقل برای توسعه و استفاده از پهپادهای انتحاری و سامانههای بدون سرنشین تدوین کردهاند. این سیاستها با هدف تطبیق با ماهیت جدید جنگهای مدرن انجام میشود

پهپاد LUCAS که اخیراً توسط ارتش آمریکا رونمایی شده، از لحاظ ظاهری و کارکردی شباهت زیادی به پهپاد شاهد ۱۳۶ ساخت ایران دارد. هر دو پهپاد در رده پهپادهای انتحاری یا «تکبار مصرف» (One-Way Attack Drone) قرار میگیرند، اما در برخی جنبهها تفاوتهای مهمی دارند که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
پهپاد LUCAS دارای بدنهای مثلثیشکل (دلتا) با نوک گرد و بالهای مستقیم است؛ ویژگیهایی که در طراحی پهپاد شاهد ۱۳۶ نیز دیده میشود. اما بر خلاف شاهد، LUCAS بهصورت ماژولار طراحی شده است. این یعنی میتوان قطعات یا تجهیزات آن را با توجه به نوع مأموریت (حملهای، شناسایی یا ارتباطی) تغییر داد. این انعطافپذیری در طراحی، از ویژگیهای برجسته LUCAS بهشمار میرود.
شاهد ۱۳۶ صرفاً برای عملیات انتحاری طراحی شده است؛ یعنی پس از رسیدن به هدف، منفجر میشود و قابلیت استفاده مجدد ندارد. در مقابل، LUCAS طوری ساخته شده که قابلیت استفاده مجدد داشته باشد و بتوان آن را پس از هر مأموریت، دوباره بارگیری و استفاده کرد. همچنین LUCAS قادر است علاوه بر عملیات تهاجمی، در نقشهای شناسایی و ارتباطی نیز عمل کند.
پهپاد شاهد ۱۳۶ به دلیل برد بلند خود (در حدود ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر) توانسته نقش مهمی در حملات دوربرد، بهویژه در جنگ اوکراین ایفا کند. در حالیکه درباره برد پروازی LUCAS اطلاعات دقیقی منتشر نشده است، اما با توجه به طراحی آن برای مأموریتهای منطقهای (بهویژه در منطقه هند-آرام)، احتمال میرود برد آن کمتر از شاهد ۱۳۶ باشد. از نظر ظرفیت حمل مهمات نیز شاهد ۱۳۶ معمولاً حدود ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم مواد منفجره حمل میکند، اما LUCAS فعلاً برای حمل بارهایی در حدود ۱۸ کیلوگرم طراحی شده است.
هر دو پهپاد با هدف کاهش هزینه توسعه و تولید طراحی شدهاند. پهپاد ایرانی شاهد ۱۳۶ با قطعات تجاری ساده ساخته میشود و هزینه تولید آن بهطور تقریبی بین ۲۰ تا ۴۰ هزار دلار تخمین زده میشود. پهپاد آمریکایی LUCAS نیز با استفاده از قطعات آماده (Off-the-Shelf) توسعه یافته و هزینه تولید آن احتمالاً زیر ۵۰ هزار دلار خواهد بود. با این حال، فناوریهای مدرنتری در LUCAS به کار رفته که امکان اتصال آن به شبکههای ارتباطی امن و انجام مأموریتهای ترکیبی را فراهم میکند.
رونمایی از پهپاد LUCAS نشاندهنده تغییر رویکرد ایالات متحده بهسوی استفاده گستردهتر از پهپادهای انتحاری ارزانقیمت و ماژولار است. طراحی مشابه با پهپاد شاهد و تأکید بر سرعت تولید، نشانهای از رقابت فناوری و نظامی در میدانهای نبرد آینده است. این روند، چشمانداز استفاده از پهپادهای خودکار و کمهزینه را در ارتشهای جهان بهویژه آمریکا، تقویت میکند.